و به غير از خط ابن كوفى دارد كه : احمد راويهء مدائنى و عتابى بود ، و جدش را براى منصور آورده بودند تا او را ميان دربانان خود « 1 » درآورد ، و نامش ، حسان و از اسيران يمامه « 2 » بود ، احمد طبع شعر داشت ، و از شعر اوست : انّى امرؤ لا ارى بالباب اقرعه * اذا تمنّع دونى حاجب الباب « 3 » و لا الوم امرؤ فى ودّ ذى شرف * و لا اطالب ودّ الكاره الابى « 4 » و بيشتر اشعارش در مذمت دربانان است ، احمد در ذىحجهء سال دويست و پنجاه و هشت درگذشت ، و منزلش در باب الكوفه بود ، و در گورستان همان‌جا به خاك سپرده شد ، و وفات او را در پنجاه و شش هم گفته‌اند . از كتابهاى اوست : كتاب المسالك و الممالك . كتاب اسماء الخلفا و كناهم « 5 » و الصحابة . كتاب مغازى البحر فى دولة بنى هاشم و ذكر ابى حفص صاحب اقريطش . كتاب القبائل . كتاب الاشراف . كتاب ما نهى النبى صلعم عنه . كتاب ابناء - السرارى . كتاب نوادر الشعر . كتاب مختصر كتاب البطون . كتاب مغازى النبى صلعم و سراياه و ذكر ازواجه . ( كتاب جمهرة ولد الحرب بن كعب و اخبارهم فى الجاهلية ) . كتاب اخبار ابى العباس . كتاب الاخبار و النوادر . كتاب شحنة البريد . كتاب النسيب . كتاب الحلائب و الرهان ابو خالد غنوى اين كتابها از اوست : كتاب اخبار غنى و انسابهم . كتاب الانساب . اخبار ابن عبده ( محمد بن عبدة بن سليمان بن حاجب عبدى ، و نام عبده ) عبد الرحمن ، و لقبش عبده و كنيه‌اش ابو عبد الرحمن بود . و فرزندش محمد به ابو بكر كنيه داشت . و خود او يكى از علماء مورد اعتماد ، در انساب بود كه معرفت خوبى بمآثر ، و اخبار ، و سرگذشت عرب داشت و از كاركنان دولتى بشمار مىرفت . و اين كتابها از اوست : كتاب النسب الكبير - مشتمل بر انساب قبائل به پيكره كتاب هشام كلبى . كتاب مختصر اسماء القبائل . كتاب الكافى فى النسب .

--> ( 1 ) ف ( من اسرى جده المنصور ليجعل فى الموالى ) جب ( ممن اسرى جده للمنصور ( ليجعل فى البوابين ) . ( 2 ) رجوع شود بصفحهء 41 . ( 3 ) من كسى نيستم درب‌خانه را بكوبم اگر دربانش خوددارى از بازى كردن آن به روى من داشته باشد . ( 4 ) و هيچ‌كسى را بدوستى با شرافتمندان نكوهش نكنم و از كسى كه كراهت و خوددارى داشته باشد خواستار دوستى نيستم . ( 5 ) ف ( و كتابهم ) .